Eusko Jaurlaritzak Euskararen Plan Estrategikoa onartu du, euskara eguneroko bizitzan gehiago erabiltzeko

Bengoetxea lehendakariordea: “Planak euskararen ezagutza, erabilera, prestigioa eta datuetan oinarritutako politika publikoak indartuko ditu”

Eusko Jaurlaritzak Euskararen Plan Estrategikoa (EPE) onartu du gaur Gobernu Kontseiluan, euskararen normalizazioan aurrera egiteko eta, bereziki, erabileran jauzi kualitatiboa emateko helburuarekin. XIII. legegintzaldiko plan estrategiko nagusietako bat da, eta Lehendakariak inbestidura saioan planteatutako lau jauzien testuinguruan kokatzen da; laugarrena euskararena da.

Testuinguru horretan, Jaurlaritzak Jauzia Gara estrategia garatu du, euskararen etorkizuna hiru bide nagusitan kokatuz: politika publikoen sendotzea, euskara erabiltzeko baldintzak sortzea eta euskararen lotura emozionala indartzea. Aurkeztutako plan estrategikoa lehen bide horretan kokatzen da, eta Gobernu Programan eta Aroa marko estrategikoan ezarritako konpromisoekin eta ildoekin lerrokatuta dago.

Lehendakariordeak azpimarratu duenez, “inoiz baino euskaldun gehiago dugu, baina erronka nagusia erabileran dago. Horregatik, plan honen helburua da ezagutzatik erabilerara jauzia ematea”.

Lau helburu nagusi eta 11 ardatz estrategiko

Euskararen Plan Estrategikoak lau helburu nagusi ezartzen ditu: euskararen ezagutza, erabilera, prestigioa eta datuak. Helburu horiek 11 ardatz estrategikotan garatzen dira:

1. euskararen gaitasuna,
2. euskararen transmisioa,
3. aisialdi antolatua,
4. eremu publikoa,
5. eremu pribatua,
6. arnasguneak eta erabilguneak,
7. hedabideak eta ikus-entzunezkoak,
8. ingurune digitala,
9. etorkinak,
10. euskararen nazioartekotzea,
11. eta euskarari buruzko ikerketa eta datuen garapena.

Helburua da euskararen ezagutzan eta, bereziki, erabileran jauzi kualitatiboa ematea, hizkuntza eskubideak bermatzeko eta euskararen presentzia gizarteko eremu guztietan handitzeko.

Erabileran fokua: eguneroko eremuetan eragitea

Planak bereziki euskararen erabileran jartzen du fokua, eta horretarako bizitzako eremu nagusietan jardutea aurreikusten du: transmisioa, aisialdia, lan mundua, komunikabideak, ingurune digitala eta aniztasunaren eremua. Halaber, funtsezkoa izango da arnasguneak babestu eta indartzea, eta erabilgune berriak sortzea, euskararen erabilera errealerako aukerak zabaltzeko.

Era berean, lehentasunezkoa da euskararen prestigioa indartzea, eta hizkuntza gero eta gehiago lotzea esperientzia eta emozio positiboekin, gizartearen atxikimendua handitzeko. Horrez gain, planak datuetan oinarritutako politika publikoen garrantzia azpimarratzen du, euskararen egoeraren eta bilakaeraren jarraipen zehatza egiteko eta erabaki eraginkorrak hartzeko.

Gobernu osoaren plana eta baliabideak

Euskararen Plan Estrategikoa ez da sail baten plana, baizik eta Eusko Jaurlaritzaren plan estrategikoa, eta politika publiko guztietan euskararen zeharkakotasuna indartzea du helburu.

Planaren kudeaketa Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren esku egongo da, baina gobernu osoaren inplikazioa aurreikusten da, baita beste erakunde publiko eta gizarte-eragileekin lankidetza ere.

Konpromiso hori baliabideetan ere islatzen da: Eusko Jaurlaritzak urtean 130 milioi eurotik gorako inbertsioa egiten du euskararen sustapenean.

Plan bizia eta ebaluagarria

Planak izaera bizia du, eta urtez urteko kudeaketa planen bidez garatuko da. Plan horietan zehaztuko dira ekintzak, epeak, arduradunak eta adierazleak, eta jarraipen eta ebaluazio sistema bat izango du.

Horretarako, Jarraipen Batzorde Iraunkorra eratzea aurreikusi da, planaren garapena aztertzeko eta konpromisoen betetze-maila neurtzeko.

Diagnostiko sendo baten gainean

Euskararen Plan Estrategikoa diagnostiko soziolinguistiko sendo batean oinarritzen da, eta datuek argi erakusten dute euskararen egoeraren bilakaera eta erronkak:

• EAEko herritarren %42,5 euskara ezagutzen du.
• Gazteen artean (20 urtetik behera), euskaraz dakitenen portzentajea %86tik gorakoa da.
• Azken 40 urteetan euskararen ezagutza bikoiztu egin da.
• Euskararen erabilera %22 inguruan dago gaur egun.
• Euskaraz dakitenen %57,3 eremu erdaldunetan bizi da.
• Herritarren %67 euskararen erabilera sustatzearen alde dago.
• Herritarren %88k uste du etorkizunean euskaraz eta gaztelaniaz hitz egin beharko litzatekeela.

Datu horiek guztiek erakusten dute oinarri sendoa dagoela, baina erronka nagusia erabileran dagoela, eta horri erantzuten dio plan honek.

Kohesioa, bizikidetza eta aukerak

Eusko Jaurlaritzaren ustez, euskara kohesiorako eta bizikidetzarako tresna da, eta komunitate sendoagoa eraikitzeko elementu nagusietako bat.

Helburua da herritar guztiei aukera gehiago eskaintzea eta euskararen bidez gizarte inklusiboago eta kohesionatuago bat eraikitzea.

Azken batean, euskara aukera bat da.