Ikastetxeen, irakasleen, Ikuskaritzaren eta Berritzeguneen inplikazioak protokoloekiko konfiantza indartzen du, eta hobetu egiten du kasuak detektatzeko lana eta ikasleei eman beharreko laguntza. Euskadiko ikastetxeek azkar, diskrezioz eta koordinatuta jarduten dute lanean ikasleak entzun, babestu, esku hartu eta laguntzeko, ikasleen ongizatea erdigunean jarriz.
Indarkeriaren eta Eskola Jazarpenaren aurkako Nazioarteko Eguna dela eta, Hezkuntza Sailak «Zaintzea ere heztea da» bideo-sorta zabaldu du. Bideo horietan hezkuntza-komunitateko hainbat kidek hartzen dute parte, hala nola, Aitziber Gómez Eguzkitza BHIko zuzendariak, Carmen Buzenchi Uribarri BHIko irakasleak, Eva Martínez Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saileko ikuskariak eta Iñigo Ramos Berritzeguneko aholkulariak. Haien begiraden bidez, bideoek ikastetxeetan egiten den lan koordinatua eta hezkuntza-komunitate osoak ingurune seguruak eta konfiantzazkoak erantzukidetasunez bermatzeko duen eginkizuna erakusten dute.
Zuzendari gisa duen esperientzian oinarrituz, Aitziber Gómezek bideoetan azpimarratu du detekzioa behaketarekin eta jarduera azkar, diskretu eta enpatikoarekin hasten dela. Berehala aktibatzen da BAT taldearen sarea, Ikuskaritza eta Berritzeguneak, erantzun tekniko eta gizatiarra eskaintzeko. Ikasgelan, prebentzioa egunerokoa dela nabarmendu du Carmen Buzenchik: ikasgaia hasi aurretik, lehenik eta behin taldea behatu behar da, eta denak ondo daudela ziurtatu behar da; emozioak, errespetua eta enpatia lantzea ikaskuntzaren parte baita. Iñigo Ramosek protokoloen dimentsio bikoitza azpimarratu du — zorrotzak eta giza protokoloak —. Beharezkoa denean osasun arloarekin, gizarte-zerbitzuekin edo Ertzaintzarekin koordinatzea ere aipatu ditu. Eva Martínezek azpimarratu du Ikuskaritzaren eginkizuna dela prozedurak behar bezala aplikatzen direla bermatzea, eta horrek familien eta ikasleen konfiantza indartzen duela.
Ikastetxeak gune seguruak eta konfiantzazkoak dira eskola-ingurunetik kanpo gertatzen diren egoeren aurrean. Kontzientziazioari eta ikasgeletan eraikitzen den konfiantzazko harremanari esker, haur askok irakaslearengana edo ikastetxean duten erreferentziazko pertsonarengana jotzen dute laguntza eske. Hurbileko begirada profesional horrek aukera ematen du familian edo eremu pertsonalean babesgabetasun-egoerak goiz detektatzeko eta, zentrotik bertatik, beharrezko laguntzak aktibatzeko zerbitzu espezializatuekin.
Lehen zantzutik, erantzun integrala
Edozein seinaleren aurrean, ikastetxeak berehala hartzen ditu babes-neurriak osotasunez, erreferentziazko pertsona heldu bat izendatzen du eta familiekin gertuko komunikazioa mantentzen du. Ikastetxe guztietan dagoen BAT taldea da kasuaren buru operatiboa, eta, Hezkuntza Ikuskaritzarekin eta Berritzeguneekin batera, esku-hartze azkarra, diskretua eta teknikoki sendoa dena antolatzen du. Prozesu osoa dokumentatu egiten da trazabilitatea ziurtatzeko eta berriz biktimizatzea saihesteko; hala dagokionean, gizarte-zerbitzuekin, osasun arloarekin edo Ertzaintzarekin elkarlana aktibatzen da, sarean. Egoera bakoitzak esku hartzeko plan bat du, hari doitua eta berrikusgarria. Banakako babesa eta taldearen giroari buruzko jarduerak konbinatzen ditu, ikastetxeko harremanak eta bizikidetza berrezartzeko. Jarduketa-protokoloek — eskola-jazarpena, jokabide suizida, indarkeria matxista, ikasle transei laguntzea eta babesik eza hartzen dituzte — urrats horiek ordenatzen dituzte, eta gardentasuna, trazabilitatea eta koordinazioa bermatzen dituzte.
Detekzioan aurrerapausoak erakusten dituzten ebidentziak
2024-2025 ikasturtean, EAEko ikastetxeek eskola-jazarpenerako 2.263 protokolo ireki zituzten, aurreko urtean baino 364 gehiago, eta 522 kasu baieztatu ziren, guztien % 23. Zifra horiek sentsibilizazio handiagoa, detekzio goiztiar gehiago eta hezkuntza-komunitatearen konfiantza handiagoa islatzen dute prozeduretan. «Detektatutako kasuen gorakadak erakusten du euskal hezkuntza-sistema inoiz baino prestatuago, adiago eta konprometituago dagoela», adierazi du Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak.
Hezkuntza Sailak prebentzioa, detekzio goiztiarra eta ikastetxe guztietako laguntza indartzen jarraitzeko konpromisoa berretsi du, ikasleen ongizatea lehentasuntzat hartuta.