Hasitako etxebizitza berriak % 34 egin du behera Euskadin 2025ean, baina gora egin du etxebizitza babestuetan, 1.034 unitateraino

Etxebizitzaren Euskal Behatokiak asteazken honetan argitaratutako ‘Erregistro-estatistika. 2025eko 4. hiruhilekoa’ txostenaren datuek presio eutsiko agertoki bat erakusten dute EAEko bizitegi-merkatuan, prezioen hazkundea, salerosketa-jardueraren igoera eta etxeen finantza-ahalegin handiagoa islatzeaz gain.

Ildo horretatik, Euskadiko etxebizitza librearen batez besteko prezioa metro karratuko 3.489,06 eurokoa da laugarren hiruhilekoan, hau da, urte arteko % 10,5eko igoera izan da. Tentsioa bereziki nabarmena da etxebizitza berrian, azken urtean prezioa % 15,7 igo baita, eta erabilitako etxebizitzan, berriz, % 8,5. Diferentzial horrek erakusten du obra berriko eskaintzaren eskasiaren, eraikuntza-kostuen igoeraren eta duela gutxi sustatutako produktuan kontzentratutako eskaera handiaren arteko konbinazioa.

Tipologien arabera, etxebizitza atxikiak 3.850 €/m² gainditzen ditu, eta balio unitario handiena duen modalitatea da; blokeko etxebizitza kolektiboa, berriz, 3.480 €/m² inguruan dago, eta familia bakarrekoa, berriz, 3.270 €/m² inguruan. Alde horiek merkatuaren segmentazio gero eta handiagoa erakusten dute, non kokapenak eta eraikuntza motak eragin erabakigarria duten prezioak eratzeko garaian.

Bestalde, erregistroko jarduerak tonu dinamikoari eutsi dio: 6.603 salerosketa formalizatu dira laugarren hiruhilekoan, urtebete lehenago baino % 6,4 gehiago. Horrela, merkatuak etxebizitza erabilian oinarritzen jarraitzen du nagusiki, eragiketen % 78 baino gehiago biltzen baititu (5.157 eskualdaketa), etxebizitza berrien 1.446ren aldean. Obra berriaren azkenaldiko produkzio mugatuak azaltzen du merkatuaren jardueran dagoen parkearen pisu estruktural hori.

Lurraldeka, Bizkaiak du eragiketa bolumen handiena; Gipuzkoak, berriz, unitateko prezio altuenak ditu, eta Arabak bilakaera neurritsuagoa du, bai prezioetan, bai dinamismo transakzionalean. Hiriburuetan, Donostiak mantentzen du metro karratuko batez besteko preziorik altuena, eta ondoren Bilbok; Vitoria-Gasteizek, berriz, profil neurritsuagoa eta egonkorragoa du. Hierarkia horrek lurralde-bereizketa gero eta handiagoa sendotzen du euskal merkatuaren beraren barruan.

Bestalde, prezioen igoera eta salerosketen dinamismoa finantza-esparrura eramaten dira. Euskadiko batez besteko hipoteka-kuota 838,44 eurokoa da hilean, aurreko urtekoa baino % 10,9 handiagoa. Hala ere, ahalegin-adierazlea —hipoteka-kuota soldata-kostuaren gainean— % 31,76ra iritsi da, Estatuko batez bestekoaren azpitik. Horrek aditzera ematen du, prezio altuagoetatik abiatuta ere, EAEko soldata-egiturak zati batean moteltzen duela zorpetzearen eragin erlatiboa. Gainera, hipoteka-merkatuak profil zuhurrari eusten dio, eta tasa finkoa eta finantzaketa-mailak aurreko hedapen-zikloetan baino apalagoak dira.

Hasitako eta amaitutako etxebizitzak

Merkatuaren portaera hori jarduera sustatzailea nabarmen uzkurtzearen testuinguruan izan da 2025eko ekitaldian. Etxebizitzaren Euskal Behatokiak gaur argitaratutako beste txosten batek, ‘Hasitako eta Amaitutako Etxebizitzei buruzko Estatistika. 4. hiruhilekoa’ izenekoak, erakusten duenez, urte osoan 1.395 etxebizitza hasi ziren, eta 2024an, berriz, 2.110, hau da, % 33,89ko jaitsiera izan da. Beherakada, batez ere, erosketa-araubideko etxebizitza babestuen ekimen pribatuaren beherakadak eragin du: 2024an 930 etxebizitza hasi ziren eta 2025ean 104, hau da, % 88,82ko beherakada izan da. Uzkurtze hori da hasierako datu orokorra beherantz arrastatzen duen faktore nagusia.

Aitzitik, Sailak bultzatutako itunpeko etxebizitza babestua hasitako 732 etxebizitzaraino igo da (aurreko urtean baino % 25,77 gehiago). Horrek ekimen publikoaren eginkizuna indartzen du. Alokairu babestuaren esparruan, 2025ean, modalitate horretan hasitako 1034 etxebizitza erregistratu dira (820 BOE, 42 etxebizitza sozial, 34 etxebizitza tasatu eta 138 zuzkidura-bizitoki). Beraz, 2015-2025 seriean alokairuko jarduera bolumen handiena duen bigarren etxebizitza mota da ekitaldian, 2024aren atzetik bakarrik. Maila hori batez ere sustapen publikoan oinarritzen da, bereziki Visesa sozietate publikoaren eta Sailaren beraren bitartez, eta alokairuko jarduera publikoaren azken hamarkadako erregistrorik handiena lortu da. Aurreko urtearekiko izandako atzerakada txikiaren arrazoia da ekimen pribatuaren bidez sustatutako alokairu eskuragarriaren partaidetza txikiagoa izan dela.

Amaitutako etxebizitzei dagokienez, 2025ean 1.184 etxebizitza bukatu ziren, eta 2024an, berriz, 1.956. Horrek % 39,47ko jaitsiera dakar. Amaitutako etxebizitza babestuak 947 unitate dira guztira, aurreko ekitaldiaren azpitik ere. Amaitutako etxebizitzei dagokienez, ekimen publikoa azken hamarkadako maila minimoetan dago, aurreko ekitaldietan hasitako etxebizitzen beherakadarekin bat etorriz. Hala ere, amaitutako etxebizitzen alokairu-araubideak 2015-2025 serieko maximoa lortu du, batez ere alokairu eskuragarriak bultzatuta. Horrek amaitutako guztizkoaren barruan pisu erlatiboa handitu du eta beste modalitate batzuetako jaitsiera partzialki moteldu du.

2025eko itxierak, beraz, prezioetan tentsionatutako eta transakzioetan aktibo dagoen merkatu bat islatzen du, baina bizitegi-produkzioaren murrizketa nabarmen batek baldintzatuta. Goranzko prezioen, eskariaren dinamismoaren eta eskaintza berriaren bolumen txikiagoaren konbinazioak alokairu babestu eta eskuragarriaren indartzea ardatz estrategiko gisa finkatzen den agertoki bat planteatzen du, datozen ekitaldietan sarbidea hobetzeko eta merkatua orekatzeko.