Euskadik berdelaren kostera txarraren eragina arindu du kudeaketa malguari eta lonjetako jarduera handiagoari esker

• Kudeaketa malguari esker jarduera mantendu, ontziei konpentsazioa eman eta eskuragarri dauden arrantza-aukerak ahalik eta hobekien aprobetxatu ahal izan dira

• Amaia Barredo: “Egoera oso zail batera egokitu gara, gure ontziei babesa emanez eta balio-kate osoari eutsiz”

Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburua den Amaia Barredok berdel eta antxoa kosteren datu eguneratuak aurkeztu ditu gaur, kuoten murrizketa handiak eta bereziki konplexua izan den berdel kanpainaren testuinguruan.

2026an, berdelaren estatuko kuota 26,1 milioi kilotik 15,4 milioi kilora jaitsi da, hau da, %41 inguruko murrizketa. Hala ere, kostera honen bilakaera espeziearen eskuragarritasun txikiak baldintzatu du, eta apirilaren amaieran Kantauri osoko harrapaketak 5,9 milioi kilo ingurura iritsi dira, kuotaren %39 inguru.

Testuinguru horretan, Euskadik berriro ere paper nagusia izan du, bere lonjetan ia 4,9 milioi kilo lurreratu baitira, hau da, estatu mailako harrapaketa gehienak, kilo bakoitzeko 3,96 euroko batez besteko prezioarekin, iazkoaren gainetik.

Euskal ontzien harrapaketak 2,5 milioi kilotan kokatu dira, 2025eko 5,7 milioien aldean, kanpainaren zailtasuna islatzen duen jaitsiera nabarmena, bereziki tamaina txikiagoko artisau-ontzientzat, jarduera normaltasunez garatzeko zailtasun handiak izan baitute.

Egoera honen aurrean, Eusko Jaurlaritzak Espainiako Ministerioarekin lankidetzan bultzatutako kudeaketak arrantza kudeatzeko malgutasun-mekanismoak aktibatzea ahalbidetu du. Horri esker, berdelaren flotaren zati batek erabili ez dituen kuotak beste segmentu batzuetara transferitu ahal izan dira.

Sistema honek, alde batetik, artisau-ontzien diru-sarreren galera konpentsatzea ahalbidetu du, eta bestetik, arraste-ontzien jarduera indartu du, 2,29 milioi kilo baino gehiago harrapatuta, 2025rekin alderatuta bikoitza baino gehiago.

“Urte bereziki zail honetan, kudeaketa egokitzeko gai izan gara arrantza-aukera bakar bat ere gal ez dadin eta sektore osoaren jarduerari eusteko”, azpimarratu du Amaia Barredo sailburuak.

Ikuspegi horrek eragin zuzena izan du balio-kate osoan, handizkako saltzaileei, merkaturatzaileei eta arrandegiei hornidura mantentzea ahalbidetu baitu, Euskadik Kantauriko arrainaren merkaturatzean funtsezko nodo gisa duen rola indartuz, eskasia testuinguruan ere.

Aldi berean, antxoaren kostera bilakaera baikorragoa izaten ari da. 30,4 milioi kiloko estatuko kuotatik, apirilaren amaieran 12,2 milioi kilo harrapatu dira, %42 inguru.

Euskadin, harrapaketak 4,4 milioi kilora iritsi dira, euskal ontziei esleitutako kuotaren %51 (8,6 milioi kilo) eta iazko aldi berarekin alderatuta 1,5 milioi kilo inguruko igoerarekin.

Batez besteko prezioa 1,91 eurokoa da kilo bakoitzeko, datozen asteetan perspektiba onak dituen eta oreka handiagoz garatzen ari den kanpainaren barruan.

Sailburuak adierazi du beharrezkoa izango dela maiatzeko bilakaera gertutik jarraitzea kostera osorik ebaluatzeko, nahiz eta azpimarratu duen “egungo datuek antxoaren kanpainari egonkortasun handiagoz aurre egiteko aukera ematen dutela”.