Nerea Melgosa: «Familiak gure herriaren odola ponpatzen duen bihotza dira»

• 400 lagun baino gehiagok parte hartu dute Familien Nazioarteko I. Kongresuan, gaur ongizate emozionala, erresilientzia eta familia-gatazken kudeaketa eztabaidaren ardatz izan diren saioan

• Laura Rojas-Marcos psikologoak erresilientzia honela definitu du: «nortasun erresistentea garatzea da: erortzen bazara, jakitea altxatzen, jakitea norengan dezakezun konfiantza altxatzeko eta, inor ez baduzu, bakarrik altxatzen ikastea». Erresilientzian hezteko eta hazteko bost gako partekatu ditu

• Cristina Gutiérrez Lestónek eta Leticia Garcés Larreak defendatu dute «hezkuntza emozionala ez dela emozioei buruz hitz egitea, baizik eta gaitasun emozionalak entrenatzea inpaktu neurgarriarekin», gurasotasun positibotik abiatuta, tratu onetan, muga seguruetan eta baldintzarik gabeko maitasunean oinarrituta

• Javier Urra doktoreak familia «erakunde erasanezin» gisa aldarrikatu du eta gazteen osasun mentalaz ohartarazi du, gogoratuz «jendeari ona izateko aukera ematen badiozu, oso onak gara»

Familien Nazioarteko I. Kongresuaren bigarren eta azken jardunaldiak ongizate emozionala, erresilientzia eta familia-gatazken kudeaketa jarri ditu eztabaidaren erdigunean. Kongresua gaur amaitu da Vitoria-Gasteizko Europa Biltzar Jauregian, eta bertan 400 partaide baino gehiagok entzun dituzte herrialdeko psikologia eta hezkuntza arloko ahots ezagunenetako batzuk. Saioan, halaber, Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak eta Xabier Legarreta Eusko Jaurlaritzako Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuordeak hartu dute hitza.

Nerea Melgosa: «Familiak gure herriaren odola ponpatzen duen bihotza dira»

Hizlari guztien ekarpenak eskertu ondoren, Nerea Melgosa sailburuak adierazi du Kongresua arrakastatsua izan dela eta aurreratu du 2027an errepikatuko dela. Melgosak euskal familia-politiken mugarri nagusiak errepasatu ditu: jaiotza-laguntzak (0-3 urte), apirilean 40.386 haurrengana eta 38.163 familiarengana iritsi zirenak —laster 4 urtera arteko luzapenarekin, beste 12.000 espediente inguru gehituko dira—; urtarrilaren 1etik gaur arte ziurtagiri berria eskatu duten 3.142 familia monomarental —lehen ez zituzten eskubideak aitortzen dizkiena—; eta 14 urtetik beherakoen zaintzaileen kontratazioari laguntzeko 940 milioi euroko aurrekontua, dena Familiei Laguntzeko V. Erakundearteko Planaren esparruan.

«Kontziliazioa ez da emakida, gaur egungo benetako beharra da; erantzunkidetasuna ez da kimera bat, ez kapritxoa, kohesio sozialerako bide bakarra da», baieztatu du Melgosak. Familiak, beren aniztasun osoan, «gure herriaren odola ponpatzen duen bihotz» gisa aldarrikatu ditu, eta Euskadi aniztasun, berrikuntza eta bizi-kalitatearen erreferentea izan dadin lanean jarraitzeko deia egin du.

Xabier Legarreta: «Familiak zaintzea eta emozioak zaintzea etorkizuna zaintzea da»

Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuordeak familien osasun emozionala instituzioen agendaren erdigunean kokatu du, eta defendatu du «familien ongizatea ez dela auzi pribatua: lehentasun publikoa da», administrazioaren, hirugarren sektorearen eta gizartearen erantzunkidetasuna eskatzen duena. Sailburuordeak gogoratu du Zeuk Esan zerbitzuak 2.200 kontsulta baino gehiago kudeatu dituela 2025ean, eta horien % 40 ondoeza psikologikoarekin lotuta daudela. Entzute aktiboa tresna politiko gisa aldarrikatu du: «Entzutea ez da pasiboa: entzutea esku hartzea da, entzutea zaintzea da eta entzutea prebenitzea da».

Esparru horretan, 2026rako aurreikusita dagoen Family Act programaren abiaraztea aurkeztu du, euskal familiei laguntzeko eredu integral gisa diseinatua, eta ingurune digitalean lagunduko duten ekimenak ere bai, hala nola Internet Familian Gidak eta Mugikorrik Gabeko Eguna Familian, jada Gasteizen eta Bilbon ospatu dena, eta larunbatean Donostian egingo dena. «Digitalizazioari ezin diogu beldurretik edo debekutik heldu; hezkuntzatik, erantzunkidetasunetik eta konfiantzatik egin behar dugu», baieztatu du.

Laura Rojas-Marcos: «Erresilientzia nortasun erresistentea garatzea da»

Goizeko hitzaldi nagusia Laura Rojas-Marcos psikologoaren eskutik etorri da. Amerikako Psikologia Elkarteko kideak «Familiaren ongizate emozionala eta erresilientzia» hitzaldia eskaini du. Rojas-Marcosek familia «lehen eskola emozional» gisa definitu du eta gaur egungo erronkak —digitalizazioa, estresa, bizikidetza, ziurgabetasuna— mundu VICA batean kokatu ditu: aldakor, ezegonkor, konplexu eta anbiguo.

Bere bizipenetatik abiatuta —1978an gurasoen dibortzioa eta New Yorketik Sevillara aldatzea, oraindik haurra zela—, metanoia kontzeptua azaldu du, hau da, norberaren eta munduaren ikuspegia aldatzen duen bizitzako inflexio-puntua. «Erresilientzia nortasun erresistentea garatzea da: erortzen bazara —denok erortzen gara—, jakitea altxatzen, jakitea norengan dezakezun konfiantza altxatzeko eta, inor ez baduzu, bakarrik altxatzen ikastea», laburbildu du.

Psikologoak erresilientzian hezteko eta hazteko bost gako partekatu ditu: autoezagutza eta konfiantza, ohitura osasungarriak eta erabakiak hartzea, helburua eta ekintza-plana, komunikazio zaindua, eta laguntza eskatzen eta eskaintzen jakin. «Emozioei izenez deitzen ikastearen» garrantzia azpimarratu du eta frustrazioarekiko tolerantzia urriaz ohartarazi du, gaur egungo erronka handietako bat baita: «Frustrazioarekiko tolerantzia entrenatzen duten pertsonek beren bizitzaren kontrol handiagoa sentitzen dute eta ongizate subjektibo handiagoa adierazten dute».

Gutiérrez Lestón eta Garcés: «Hezkuntza emozionala zientzia bat da»

Ondoren, «Praktika onak eta esperientzia inspiratzaileak» hitzaldi dinamiko eta interaktiboa egin da, Cristina Gutiérrez Lestónen (La Granja Escola) eta Leticia Garcés Larrearen (Padres Formados) eskutik. Lehena haur, gazte eta helduen adimen emozionalean aditua da, eta bigarrena haur-, emozio- eta familia-hezkuntzan aditua. Biek familia-orientazioan eta hazkuntzan egiten duten lana partekatu dute, gurasotasun positibotik abiatuta, tratu onetan, muga seguruetan eta baldintzarik gabeko maitasunean oinarrituta, zigorrik eta saririk gabe.

Gutiérrez Lestónek defendatu du «hezkuntza emozionala ez dela emozioei buruz hitz egitea, baizik eta bost gaitasun emozionalak —autokontzientzia, erregulazioa, autonomia emozionala, gaitasun sozialak eta bizitzaren eta ongizatearen gaitasunak— inpaktu neurgarriarekin entrenatzea». Etxean eta eskolan ingurune seguruak —»zuloak»— sortzearen garrantzia azpimarratu du, eta gogoratu du «konfiantzarik gabe ezerk ez du funtzionatzen, eta mundu hori gure barnean hasten dela».

Bestalde, Garcések azpimarratu du haurrei eta nerabeei laguntzen diegunean «kalteberatasunaren aurrez aurre gaudela», eta lotura seguru batetik soilik erakuts dezaketela diren bezalakoak. «Emozioei buruz hitz egitea beharrezkoa da, baina teoria bizi egin behar da, norberarena egin. Ikigai bihurtu: zentzuz beteriko bizi-proiektua, bizitzeak merezi duen bizitza», adierazi du.

Javier Urra: «Jendeari ona izateko aukera ematen badiozu, oso onak gara»

Atsedenaldiaren ondoren, Javier Urra Psikologian eta Osasun Zientzietan doktoreak —Espainiako Psikologia Akademiako Zenbakidun Akademikoa eta Adingabearen lehen Defendatzailea— blokea itxi du «Familietako kudeaketa emozionala, familia-gatazkak eta familia-ongizatea» hitzaldiarekin. Urrak familia «erakunde erasanezin» gisa aldarrikatu du, lan-ezegonkortasunak seme-alabak izateko erabakietan duen eraginaz ohartarazi du eta gazteen osasun mentalaren narriaduraren gainean arreta deitu du, «topo egin behar dute, eztabaidatu behar dute, espazioa behar dute, korrika egin behar dute».

Psikologoak gizakiarengan duen konfiantza eta konpromisoaren balioa aldarrikatu ditu: «Jendeari ona izateko aukera ematen badiozu, oso onak gara». Ilusioaren eta etorkizuneko itxaropenen eginkizuna defendatu du gaur egungo ondoezaren aurkako antidoto gisa, eta ohartarazi du inkestatutako biztanleriaren % 73k uste duela gazteek gaur egun ez dutela aurkitzen beren gurasoen pareko ikuspegi profesionalik.